San Sadurniño, gobernado polo BNG, premiado como o concello máis verde do Estado

Secundino García, alcalde de San Sadurniño

Nova publicada en El Correo Gallego. Marzo 2011.- O rato de cidade soña con converterse en rato de campo. Sobre todo se pode substituír o mundanal ruído polo locus amoenus de San Sadurniño. Bombeiros, escultores e empresarios optan por asentarse a beiras dos ríos Castro e Xubia. O enganche verde tamén seduciu á Fundación Biodiversidade, que converte a este municipio de Ferrolterra no máis ecolóxico de España. Na guía 35 Ideas para conservar a biodiversidade do seu municipio, San Sadurniño destaca polas súas hortas de froiteiras autóctonos, os seus xardíns botánicos e o auxe de cooperativas con afán ambiental. Mesmo os seus veciños empezan a autoabastecerse de enerxía con placas solares. Atención urbanitas: a cidade morreu, longa vida ao campo!

A Fundación Biodiversidade agradece “a produción ecolóxica do municipio: non ten propiedades rústicas propias pero buscou parcelas privadas e logrou un acordo para o asentamento da cooperativa de consumo ecolóxico A Xoaniña”. A administración local tamén cedeu unha leira á Asociación Galega de Froita Autóctona do Eume, onde se plantaron 250 variedades de froiteiras en perigo de desaparición: “Cereixas negras do San Cristovo, ameixas collón de frade negro, pexegos Maniños, peras rabudas de cedo, mazás coiro de sapo”. Semellantes lambetadas de nomes escatológicos buscarán a súa multiplicación polo pobo, como no milagre dos pans e os peixes. A horta ten unha finalidade divulgativa e tamén produtiva, os veciños usarán o viveiro para realizar enxertos nas súas propias leiras. Cen acodes xa participaron en cursos de poda. “E nos supermercados non atopas estas mazás e ameixas”, recalca Ignacio Fernández, axente de desenvolvemento local e redactor do proxecto premiado.

Segundo o alcalde de San Sadurniño, Secundino García Casal (BNG), “a Fundación recoñece as nosa boas prácticas e xa temos un proxecto europeo con municipios de Italia, Alemaña e Suecia”. Entre a horta autóctona e o río Grande de Xubia álzase o Arboreto: un xardín botánico dedicado á protección e cultivo de especies leñosas. Como indica o Concello, “aquí podemos atopar unha carballeira, un souto, un teixedal, un bosque de ribeira, un faial, un sobreiral e unha fraga”. Na ribeira álzase unha escultura de Carlos García, un pensativo camiñante trazado a golpe de motosierra. Xunto ás sendas froiteiras, a partir de abril burbujearán as colmeas. Segundo Manuel Varela, primeiro tenente de alcalde, “terán unha función didáctica, utilidade para vos apicultores e mesmo unha lóxica ambiental, xa que as abellas son imprescindibles para a polinización, coa produción de froitos e ou rendemento dás colleitas...ademáis, en Galicia estamos sufrindo a desaparición dúas enxames”.

Este pobo de 3.119 habitantes conserva os muros e fachadas antigas para o refuxio da fauna, promove a xestión racional do monte con acordos entre os propietarios, celebra feiras de plantacións con demostracións de cociñas solares e reparte unidades de compostaxe entre os veciños. Chama a atención o masivo uso da enerxía solar a domicilio. O colexio ten en funcionamento placas fotovoltaicas e vende a enerxía a Fenosa, con placas térmicas consegue auga quente. O sistema leva agora a instalacións deportivas e locais sociais. E os veciños usan desde hai tempo placas solares para a auga quente, cun 60% de aforro en consumo e grazas a descontos do 20% propiciados pola administración. Moitas das iniciativas impulsáronse grazas aos orzamentos participativos e o Consello Municipal de Participación Cidadá, “vos primeiros regulamentados de Galicia e en marcha dende 2008”.

Última parada ambiental nos xardíns do Pazo dá Marquesa, aristócrata que cando faleceu en 1953 aínda era dona de boa parte do municipio (casas de labradores incluídas). Tanto estas zonas verdes como os edificios do marquesado pertencen agora ao Concello, que conta con 500.000 euros dos Orzamentos Xerais do Estado e 150.000 da Deputación Provincial para a súa rehabilitación. Xunto ao palacete do século XIX recuperouse un xardín botánico, por onde correteó de neno o rei Alfonso XIII como afillado da marquesa. Agora pasean por el os propios veciños, tras máis de 100 anos pechado ao público. Até alí achéganse antigos traballadores da marquesa. Como un recogepelotas ao que a aristócrata exixía que “usase unha luva para entregarlle as pelotas de tenis”. Quizais para evitar a perigosa mestura de clases. Cousas dos antigos potentados.

twitter  facebook  meneame  meneame 
[Imprimir]  |  [Enviar e-mail]